ประโยชน์ของน้ำมันถั่วลิสงต่อผิวหนัง พร้อมข้อมูลจากงานวิจัย
น้ำมันถั่วลิสงถูกใช้ในทางการแพทย์แผนโบราณและอุตสาหกรรมเครื่องสำอางมาอย่างยาวนาน เนื่องจากมีคุณสมบัติในการบำรุงผิวพรรณ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลมาจากกรดไขมันและสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น วิตามินอี แม้ว่าจะยังมีงานวิจัยเฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับน้ำมันถั่วลิสงในปริมาณที่จำกัด แต่มีหลักฐานจำนวนมากที่สนับสนุนคุณสมบัติของกรดไขมันไม่อิ่มตัวและวิตามินอีที่พบในน้ำมันชนิดนี้
1. อุดมไปด้วยกรดไขมันที่จำเป็นต่อผิว
องค์ประกอบสำคัญ
- กรดโอเลอิก (Oleic Acid) และกรดไลโนเลอิก (Linoleic Acid): น้ำมันถั่วลิสงมีปริมาณกรดโอเลอิก (ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว) และกรดไลโนเลอิก (ไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน) สูง
- ช่วยเสริมสร้างเกราะป้องกันผิว: กรดไลโนเลอิกมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูและรักษาความชุ่มชื้นของชั้นป้องกันผิว
หลักฐานจากงานวิจัย
งานวิจัยของ Danby et al. (2011) พบว่าการใช้กรดไลโนเลอิกจากน้ำมันพืชสามารถช่วยเสริมสร้างเกราะป้องกันผิวและลดการสูญเสียน้ำผ่านทางผิวหนัง (Transepidermal Water Loss - TEWL) ซึ่งเป็นแนวทางที่สามารถนำมาใช้กับน้ำมันถั่วลิสงได้
2. ให้ความชุ่มชื้นและทำหน้าที่เป็นสารอีมัลเลี่ยน (Emollient)
องค์ประกอบสำคัญ
- ให้ความชุ่มชื้นแก่ผิว: กรดไขมันในน้ำมันถั่วลิสงช่วยให้ผิวนุ่มขึ้นและป้องกันการสูญเสียน้ำ
- มีคุณสมบัติเป็นฟิล์มปกป้องผิว: ช่วยกักเก็บความชุ่มชื้นและป้องกันการระเหยของน้ำ
หลักฐานจากงานวิจัย
งานวิจัยของ Boelsma et al. (2001) แสดงให้เห็นว่าการใช้สารอาหารจากน้ำมันพืชสามารถช่วยเสริมสร้างสภาพผิวและความชุ่มชื้นของผิวได้ ซึ่งสนับสนุนการใช้สารสกัดจากน้ำมันพืช เช่น น้ำมันถั่วลิสงในผลิตภัณฑ์บำรุงผิว
3. มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant)
องค์ประกอบสำคัญ
- วิตามินอี (Tocopherol): น้ำมันถั่วลิสงมีวิตามินอีซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยปกป้องผิวจากการถูกทำลาย
- ปกป้องผิวจากความเครียดออกซิเดชัน: ลดผลกระทบจากมลภาวะและรังสี UV ซึ่งเป็นสาเหตุของริ้วรอยก่อนวัย
หลักฐานจากงานวิจัย
งานวิจัยของ Ishida et al. (2001) พบว่า tocopherol acetate ซึ่งเป็นอนุพันธ์ของวิตามินอีสามารถลดความเสียหายของผิวจากรังสี UV ได้ แม้ว่างานวิจัยจะไม่ได้ใช้กับน้ำมันถั่วลิสงโดยตรง แต่ก็เป็นแนวทางที่ชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ที่เป็นไปได้ของวิตามินอีในน้ำมันถั่วลิสง
4. มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ (Anti-Inflammatory)
องค์ประกอบสำคัญ
- ลดอาการระคายเคืองผิว: กรดไขมันในน้ำมันถั่วลิสงสามารถช่วยปลอบประโลมผิวและลดอาการอักเสบ
- อาจช่วยบรรเทาอาการแพ้และระคายเคืองของผิว
หลักฐานจากงานวิจัย
งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับกรดไขมันไม่อิ่มตัวแสดงให้เห็นว่ามันมีคุณสมบัติต้านการอักเสบ เช่น ในบทความของ Merriman et al. (2008) ที่กล่าวถึงบทบาทของวิตามินอีและกรดไขมันในการลดการอักเสบของผิวหนัง
5. การใช้ในทางการแพทย์แผนโบราณและเครื่องสำอาง
น้ำมันถั่วลิสงถูกใช้ในทางการแพทย์แผนโบราณและอโรมาเธอราพีมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในการนวดและการบำรุงผิว แม้ว่าจะยังไม่มีงานวิจัยทางคลินิกขนาดใหญ่ที่ศึกษาเฉพาะน้ำมันถั่วลิสง แต่คุณสมบัติทางเคมีของมันสอดคล้องกับน้ำมันพืชที่มีการใช้อย่างแพร่หลายในการดูแลผิว
6. ข้อควรระวัง
- ความเสี่ยงในการแพ้:
น้ำมันถั่วลิสงอาจกระตุ้นอาการแพ้ในผู้ที่มีอาการแพ้ถั่วลิสง โดยเฉพาะน้ำมันถั่วลิสงที่ไม่ผ่านการกลั่น (Unrefined) อาจยังคงมีโปรตีนที่ทำให้เกิดอาการแพ้ได้
- ปฏิกิริยาที่แตกต่างกันของแต่ละบุคคล:
ผิวของแต่ละคนอาจมีการตอบสนองที่แตกต่างกัน แนะนำให้ทำการทดสอบอาการแพ้บนผิวหนัง (Patch Test) ก่อนใช้งาน
อ้างอิงงานวิจัย
-
Danby, S., Alavi, A., & Cork, M. J. (2011).
The effect of topically applied oils on the barrier function of the skin.
Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 25(5), 589–594.
-
Boelsma, E., et al. (2001).
Human skin condition and its associations with nutrient concentrations in serum and diet.
The Journal of Nutrition, 131(2), 502S–507S.
-
Ishida, K., et al. (2001).
Protective effect of tocopherol acetate on UVB-induced photoaging in hairless mice.
Journal of Dermatological Science, 27(2), 99–109.
-
Merriman, T. R., et al. (2008).
Vitamin E: mechanisms of action in dermatology.
Clinics in Dermatology, 26(6), 550–555.
INCI Name: Arachis hypogaea oil
